Necmi ATİK

Necmi ATİK


ANTALYA KALEİÇİ (Etnografya Müzesi -4- Meşhur Hattatlara Âit Hüsn-i Hat Yazıları -1-)

28 Kasım 2019 - 00:01

Kaleiçi’nde bulunan Antalya Etnoğrafya Müzesi, hüsn-i hat sanatı konusunda meşhur hattatların çok kıymetli eserlerine ev sahipliği yapmaktadır. Birçok meşhur hattata âit eserlerin tablo dışındaki el yazmaları ise 2012 yılında Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü’ne gönderilmiştir.
Antalya Etnografya Müzesi’nin Envanteri’nde kalan tamamı orijinal yazma olan bu tablolar hakkında müze envanter kayıtlarında maalesef çok kısıtlı bilgiler verilmektedir. Hatta Sultan II. Mahmut Hân’a âit 61x68 cm ebatlarındaki üç eserin, II. Mahmut’a âit olduğu konusunda hiçbir bilgi dahi bulunmamaktadır. Daha da garibi, konu hakkında yegâne akademik çalışma olan “Antalya Müzesi’nde Bulunan Hat Levhalar ve Süslemeleri” konulu Güldane Çalap’ın Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü’nde yaptığı 2018 tarihli yüksek lisans tezinde bile II. Mahmut Han’ın eserlerine yer verilmemiştir.
Antalya Etnoğrafya Müzesi Envanter Defteri’nde yirmi üç hattata âit kırk altı eser bulunmasına rağmen sözkonusu yüksek lisans tezinde on iki hattata ve on altı hüsn-i hat eserine yer verilmiştir. Üzerinde çalışılan on iki hattattan, İsmâil Bağdâdî (ö. 1200/1785), Mehmed Nazif (ö. 1201/1787) ve Mehmed İzzet Efendi’nin (ö. 1320/1903) hayatları hakkında kaynaklarda bilgiler bulunmasına rağmen, “herhangi bir bilgi bulunamadı” yazılmıştır. Ayrıca gubârî hattın pîri sayılan Mehmed Nûri Sîvâsî (ö. 1353/1935) hakkında verilen bilgiler de tamamen yanlıştır.
Güldane Çalap’ın tezinde yer verdiği hattatlar ve eserleri şunlardır: Seyyid Muhammed İzzeddin Efendi “İcâzetnâme”, İsmail Bağdâdî (ö.1200/1785) “Hılye-i Şerîfe”, Seyyid Halil Şükrü (ö.?) “Hilye-i Şerîfe”, Mehmed Nazif (ö. 1201/1787) “Hilye-i Şerîfe”, İsmail Zühdî (ö.1221/1806) “Hilye-i Şerîfe”, Mehmed İzzet Efendi (ö. 1320/1903) “Kelime-i Tevhîd”, Hasan Sırrı (ö. 1325/1907) “Hilye-i Şerîfe”, Mehmed Nûrî Sîvâsî (ö. 1353/1935) “Ehl-i Beyt”, Yesârizâde Mustafa İzzet Efendi (ö. 1265/1849) “Men yüridillâhü bihi hayran yüfekkıhhü fi’d-dîn-Hadîs-i Şerîf”, Mehmed Emin Efendi (ö.1364/1945) “İnnâ fetehnâ leke fethan mübînâ-Âyet-i kerîme”, Ali Haydar Efendi (ö.1287/1870) “Çekilenler kalır ancak bu cihân içre hemân    Vakt-i şâdîde gelir mevsim-i mihnette geçer”, Bahâüddin Efendi (ö.?) “İcâzetnâme”.
Antalya Etnoğrafya Müzesi’nde eserleri olmasına rağmen yüksek lisans tezinde yer verilmeyen hattatlar ve eserleri ise şöyledir: Sultan II. Mahmud (ö. 1255/1839) “Lafzatullâh, Ebûbekir (r.a.), Ali (r.a.)”, Mücellid Mehmed Rifat (ö. 1297/1879) &Süleyman “Ehl-i beyt-Kat’ı”, Ahmed Bâdî Efendi (ö. 1328/1910) “Yâ Hz. Abdülkâdir Geylânî”, Seyyid Muhammed Şerafeddin Efendi “İcâzetnâme”, Osman Efendi “İcâzetnâme”, Hulûsi Efendi (ö. 1358/1940) “Şefâat yâ Nebiyyallâh”, Ali Efendi “İcâzetnâme”, Hacızâde Mustafa Efendi (1210/1795) (Yâ Hz. Şâh Muhammed Bahâüddin Nakşibend (k.s.)-Tuğrâ”, Derviş Ali eş-Şükrî (ö. 1282/1865) “Hilye-i Şerîfe”, Derviş Muhammed “El-‘ilmu bilâ amelün vebâlün ve’l-‘amelü bilâ ‘ilmin dalâlün-Hadîs-i Şerif”, Ömer Vasfî (ö. 1297/1880) “Hz. Pîr Yûsuf Sünbül Sinân (k.s.)”, Hasan Yümnî “Sallû aleyye sallalâhu aleyküm-Hadîs-i Şerif”, İsmail Zühdî (ö. 1221/1806) “iki adet Hilye-i Şerîfe”.
Ayrıca imzası ve tarihi bulunmayan on altı orijinal eserden söz konusu yüksek lisans tezinde sadece ikisine yer verilmiştir. 
Antalya Etnografya Müzesi Envanteri’nde bulunan hüsn-i hat eserleri ve bu eserlerin sahibi hattatlar, araştırmacılar tarafından kendileri ve eserleri hakkında çalışma yapılarak keşfedilmeyi beklemektedirler.
 
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum

Son Yazılar