Reklam
Necmi ATİK

Necmi ATİK


ANTALYA KALEİÇİ (Mevlevîhâne Hamamı Doğu Duvarı Kitâbesi)

26 Temmuz 2019 - 00:01

Süleyman Fikri Erten, Alaaddin Keykubad Burç ve Surları dizesinin beşinci burcu olan Bayram eş-Şâmî Burcu Kitâbesi hakkında; “Bu kitâbenin irtifâı bir metre yetmiş beş santim, arzı bir metre yirmi santimdir. Etrafında gayet güzel kornej mevcuttur” bilgisini verdikten sonra, altıncı burç kitâbesi hakkında; “Buranın biraz garbında bulunan burç üzerinde görünen kitâbe mevcut ise de okunamadı” açıklamasını yapmaktadır.
Erten’in, in-situ olarak tesbit ettiği fakat okuyamadığı kitâbe kayıptır.

Erten, “okunamadı” bilgisini verdiği altıncı kitâbeden sonra; “Bu suru garb tarafına doğru takip edersek Balık Pazarı Mahallesi’nde ve bir hıristiyan hanesine âit bağçede bulunan burç üzerinde;” şeklinde açıklama yaptığı ve okuyup kaydettiği kitâbe, yedinci Tuğrul Burcu Kitâbesi’dir. Ayrıca Erten, burç kitâbesi hakkında; “Bu kitâbe beyaz bir mermer üzerine yazılmış ve etrafı kabartma çiçekler ile tezyin edilmiştir” şeklinde bilgi vermektedir. Tevhid ve Yılmaz-Tuzcu’nun çalışmalarında kitâbe ile alakalı herhangi bir bilgi mevcut değildir.
Erten’in, in-situ olarak tespit edip okuduğu, lâkin günümüzde kayıp olan kitâbe şöyledir:
Türkçe okunuşu: Reseme hâza’l-‘imârete es-Sultânu’l-Mu’azzamu ‘Ala’d-dünyâ ve’d-dîni Ebu’l-fethi
Keykubâd bin es-Sultanu’ş-Şehîdu Keyhusrev ‘azze nasrahu ‘alâ yedi’l-‘abdi’d-da’îfi Tuğrul ……. fî seneti isney ‘işrîne ve sittemiete
Türkçe çevirisi: “Büyük sultan, din ve dünyanın yücelticisi, Şehid Sultan Keyhusrev oğlu Fetih Babası Keykubâd –zaferi kutlu olsun- zayıf kul Tuğrul eliyle bu imâretin yapılmasını 622/1225 senesinde emretti.”
Selçuklu sultanlarının, fethettikleri şehirlere inşâ ettirdikleri kale ve burçların bir kısmının yapımını emir ve beylerinin uhdesine verdikleri bilinmektedir. Antalya Mevlevîhânesi hamamının doğusundaki duvara alt seviyede sonradan yerleştirilip çeşme taşı yapılan kitâbenin, Mevlevîhane hamamıyla hiçbir alakası olmadığı kesindir.

Bu kitâbenin, Alaaddin Keykubad Burç ve Surları dizesinin inşâ tarihi olan 622/1225 tarihini taşıması ve burçları yaptıran emirlerden Tuğrul Bey’e âit olması, kitâbenin sekizinci burca âit olduğunu neredeyse kesinleştirmektedir. Zirâ yedinci burcu yaptıran Tuğrul Bey’in, devamında olan sekizinci burcu da yaptırma ihtimâli yüksek gözükmektedir.

Bu sebepten dolayı Mevlevîhane Hamamı Kitâbesi, tarafımızdan Alaaddin Keykubad surlarının sekizinci burcu olan Tuğrul Burcu kitâbesi olarak tanımlanmıştır. 96x68 cm ebatlarında olan kitâbe, mermer üzeri 3 satır Selçuklu sülüsü ile yazılmıştır. Kitâbe şöyledir:
Türkçe okunuşu: Reseme bi-hâzihi’l-‘imâreti es-Sultânu’l-Mu’azzamu Şâhinşâhu el-A’zamu ‘Ala’d-dünyâ ve’d-dîni Ebu’l-fethi Keykubâd bin Keyhusrev ‘alâ eydi’l-‘abdi’d-da’îfi Tuğrul fî seneti isney ‘işrîne ve sittemiete
Türkçe çevirisi: “Muazzam Sultan, En Büyük Şahlar Şâhı, din ve dünyanın yücelticisi Keyhusrev oğlu Fetih Babası Keykubâd, zayıf kul Tuğrul eliyle bu imâretin yapılmasını 622/1225 senesinde emretti.”
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum

Son Yazılar