Şükrü SEVREN

Şükrü SEVREN


GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’NİN ENERJİ TÜKETİMİ

25 Şubat 2019 - 00:01

1960’lı yıllarda Türkiye’de sanayi henüz kuruluş aşamasında olduğu için, enerji tüketimi de enerji üretimi de oldukça düşüktü. Yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketiminin içindeki payı %50 seviyesindeydi.
Yenilenebilir enerjinin büyük bölümü odun, hayvan ve bitki atıklarından karşılanmaktaydı. Hidrolik kaynakların enerji üretimindeki payı %32 iken, petrolün oranı %8’in altındaydı. 1970’li yıllarda, hızlı sanayileşmenin ve kentleşmenin bir sonucu olarak, birincil enerji üretimi %4,3, tüketimi ise %6,4 arttı.

Petrolün toplam enerji tüketimindeki payı hızla artarak %46,7 seviyesine gelmiştir. Yenilenebilir kaynakların toplam tüketimdeki payı ise %31,3’e düşmüştür. 1980’li yıllara gelindiğinde, enerji tüketimi %4,4 artarken, enerji üretiminin ortalama artışı %2,2’de kalmıştır.
Petrol, enerji tüketimindeki yerini korurken, hidrolik enerji santralleri yapımının hız kazanmasıyla birlikte hidrolik kaynakların yenilenebilir enerji üretimindeki payı artmıştır. 1990’lı yıllarda Türkiye petrolün yanı sıra doğalgaz ithal etmeye de başlamıştır. Doğalgazın enerji tüketimindeki payı giderek ve artarak petrol ve hidrolik kaynaklarını ikame etmiştir.
2000’li yılların başında petrol hala enerji tüketimindeki en fazla paya sahiptir ancak doğalgaz üçüncü sıraya kadar yükselmiştir. Doğalgaz, elektrik enerjisinin üretiminde %40,6’lık payla, en çok kullanılan enerji kaynağı olmuştur. 1983’ten 2005 kadar gelen süreçte, birincil enerji üretiminin birincil enerji tüketimindeki yeri %54’ten %27’ye düşmüştür. 2006 yılında Türkiye enerji talebi yıllık %8’lik büyüme oranıyla dünyadaki en büyük büyüme oranlarından birini yakalamıştır.
Büyüme oranının ilerleyen yıllarda da devam etmesi beklenmektedir. Türkiye’nin enerji üretimi tüketimini karşılayamadığı için, enerji tüketiminde ithalatın payı %70’dir. Enerji talebinin tahmin edilen oranlarda artması halinde 2020 yılında ithalatın enerji tüketimindeki payı %78’e çıkağı öngörülmektedir. Günümüz verileri incelendiğinde, fosil kaynakların toplam enerji tüketimindeki oranı yaklaşık  %90’dır.
Doğalgaz ve petrol üreticisi olmayan Türkiye, doğalgaz ihtiyacının %96’sını, petrol ihtiyacının ise %90’ını ithalatla karşılamaktadır. Doğalgaz ithalatında ön plana çıkan ülke ithalatın yaklaşık % 66’sının yapıldığı Rusya’dır. Rusya’yı İran takip etmektedir. Türkiye, Nijerya ve Cezayir ile LNG ithalat anlaşmaları imzalamıştır.

İthal edilen doğalgazın %67’lik bölümü elektrik üretiminde kullanılmaktadır. İthal edilmesine rağmen doğalgazın elektrik üretiminde yaygın olarak kullanılmasının başlıca nedeni, özel şirketlerin yapım maliyeti diğer santrallere göre düşük olan doğalgaz santrallerini kurmayı tercih etmeleridir.
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum