16 Nisan 2019 00:01
-A +A
Hidayet GÜLTEKİN

Hidayet GÜLTEKİN

ŞEB-İ ARUS

Sembollerin kozmolojik perspektifle açıklandığı söylemlerdeki ortak nokta, evrensel düzenin ve varoluşun bilimsel olarak açıklanabileceğidir. Kozmoloji ekseninde görünenin ötesine odaklanmak, kolaylıkla anlaşılamayan düşünce, kavram ya da olguların açıklık bulması için atılmış bir adımdır.

Dolayısıyla ayin geleneğinde de evrene, evrensel düzene ve Tanrı-insan ilişkisine yönelik açılımları olan sembollerin, geleneksel ya da klişe bir bakış açısıyla çözümlenemeyecek bir düzlemde yer aldığı konusu ayin geleneğine getirilen açıklama ve tanımlarda ön plana çıkmıştır.

Alınan ve Satılan Bir Meta: Mevlevî Ayini
Mevlevî geleneğinin altyapısını oluşturan olmazsa olmaz niteliğindeki unsurların, Mevlâna Celaleddin Rumî'nin yaşam algısını yansıtan manevi değerler ve tarihsel süreçte gelenek çerçevesinde gelişim gösteren edep, adap ve ahlaki değerler olduğunu söylemek mümkündür.
Mevlevî kimliğini inşa eden bu manevi değerleri maddesel ve somut bir düzleme indirgemek, geleneğin ruhu olarak nitelendirilen özün dönüşmesine, soyut değerlerin içinin boşalmasına ve hakikatin üstü örtülü, sembolik ve mistik bir şekilde yansımasına sebebiyet verir.
Günümüz anlayışında Mevlevîliğin karşı karşıya olduğu öne sürülen bu durum, manevi değerleri yansıtan ayin geleneğinin dönüşümüyle ilgili konuları gündeme getirmiştir. Bu noktada dikkat çeken ve insanların ilgisini cezbeden ayin geleneği, manevi değerleri yansıtan bir oluşumdan ziyade popüler kültüre hizmet edebilecek nitelikte ve sıklıkta sergilenebilenen bir meta olarak, pazar ürünü haline gelmiştir.

18. yüzyıldan itibaren sanayi devrimiyle kentleşme, sanayileşme ve modernleşme süreci (Kaypak, 2013: 80) doğrultusunda geleneksel toplum anlayışının dönüşümü modernizm, günümüz anlayışına evrilen yaşam biçimi ise postmodernizm olarak ele alınmıştır. Bu süreçte popüler kültür ve kitle kültürü eleştirilerinde ortaya çıkan metalaşma, şeyleşme, fetişleşme kavramları da kapitalizmle beraber anılmaya başlanmıştır.
Modernizmden postmodernizme geçişle yaşam biçimi üzerinde etkisinin daha da arttığı ileri sürülen kapitalizm (Ayaz, 2016: 119), somut varlıkların yanı sıra manevi değerleri de içerisine alan bir sistemi ortaya koymuştur. Şüphesiz ki maneviyattan beslenen bir gelenek olan Mevlevîliğin de yoğun bir biçimde bu anlayıştan etkilenmesi, dikkat çekici unsurlar barındıran manevi mirasıyla yakından ilişkilidir. Kapitalizm anlayışında manevi değerler, hazlar ve imajların alışveriş anlayışına dahil olmasıyla yaşam içerisinde yerini alan bu sistem (Aydın; Marangoz; Fırat, 2015: 24), soyut değerlerin metalaşması konusunu Mevlevî geleneği kapsamında gündeme getirmiştir.
Diğer bir taraftan Mevlevîlik konusunda yapılan araştırmalarda günümüz uygulamalarına ve geleneğin yaşanış biçimine etki ettiği düşünülen ideolojik hareketlere dikkat çekilmiştir. Devlet desteğiyle yapılan uygulamaların gösteri niteliğini fazlaca yansıtması, Mevlevîliğin manevi mirası
üzerinden ideolojik meta fetişizmi'm destekler niteliktedir. Bu noktada ortaya çıkan Mevlevî anlayışı, yeniden keşfedilen, yeniden birleştirilen ve yeniden yorumlanan döngünün devamı halinde siparişin illüzyona dönüştüğü bir sufı yolu olarak tanımlanmıştır(Şahin, 2016: 147).
On bin kişi seyirci. İşte baştaki konuşmalar şunlar bunlar. Yani hani bir miktarda politik sözler ediliyor. Ondan sonra işte günlük şeylerden tasalardan söz ediliyor, bahsediliyor. Oradaki günlük kaygıların etkisini görebiliyoruz. Mesela işte herkes davetiye bulmaya çalışıyor. Ya da işte izdiham girenler, giremeyenler oluyor. Böyle bir durumda bu iş artık daha gösteri haline dönüşüyor. Dolayısıyla buradan hani bir vecd durumu beklersek yanılmış oluruz bence.

Farz olmayan ibadetlerde daima riya kokusu vardır. Riya ne demek? Gösteriş demek ya. Gösteri yapıyorum yani riyakarlık yapıyorum demektir.. .Yani şimdi farzedelim çıkıyor işte konser veriyor niye? Şak şak şak Allah Allah yahu bu enteresan bir şey kardeşim. Okuduğun şeyler Hz Yunus'tan şuradan buradan. Ya bu zatlar böyle şovmenlikler yapmamışlar yahu!
 

Facebook'ta paylaş butonu
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Yazarlar
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Alıntı Yazarlar
Anket

Sayfalar
Duyurular
Linkler
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...