22 Ağustos 2019 00:01
-A +A
Necmi ATİK

Necmi ATİK

ANTALYA KALEİÇİ (Kûkî Burçları ve Kitâbeleri)

Kaleiçi İmâret Kapısı’ndan başlayan I. Alaaddin Keykubad Burç ve Surları’nın dokuzuncu ve onuncusu, burçlar arası surlarıyla birlikte Selçuklu emirlerinden Kûkî’nininşâ ettirdiği burçlardır. Kûkî kelimesi dâmâd anlamındadır. Burçları ve surları inşâ ettiren Kûkî’nin hayatı ile alâkalı kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunamamaktadır.
Dokuzuncu ve onuncu burç ve devamındaki surların günümüzde maalesef sadece izleri kalmıştır. Günümüzde kayıp olan dokuzuncu burç kitâbesini Erten, 53. kitâbe olarak dört satır hâlinde okuyup Antalya Vilâyeti adlı eserinde kaydetmiştir. Kûki’yeâit onuncu kitâbeyi ise 66. kitâbeden sonra kaydetmiştir.

Tevhid; “Makbule Mahallesi’nde Hakkı Efendi’nin hânesinde” açıklamasıyla dokuzuncu burç kitâbesini beş satır olarak okumuştur. Erten ve Tevhid’in bir kısmını okuyamadıkları kitâbenin, Tevhid’in okuduğu gibi beş satır olduğu kanaatindeyiz.
Dokuzuncu burç kitâbesi şöyledir:

Türkçe okunuşu: El-minnetulillâhi
es-Sultânu’l-Mu’azzamu  ‘İzzu’d-dünyâve’d-dîni
Ebu’l-fethi Keykubad bin es-Sultânu’ş-ŞehîduKeyhusrev
‘azzenasruhuittefeka hâza’l-‘imâretü ‘alâ yedi’l-‘abdi
ed-da’îfiKûkî fî senetiisney ‘ışrîne ve sittemiete
Türkçe çevirisi: “Minnet yalınız Allah’adır. Büyük Sultan, din ve dünyanın şerefi, Şehid Sultan Keyhusrev oğlu Fetih babası Keykubad –zaferi kutlu olsun- (devletinde) bu imâret, zayıf kul Kûkî eliyle 622/1225 senesinde tamamlandı.”
Onuncu burç kitâbesi hakkında Erten; “53 üncü kitabenin yanı başındaki burçta Ahi Yusuf Tekkesi’nin bir mezarında” açıklamasını yapmış ve kitâbeyi okuyup kaydetmiştir.
125x80 cm ebatlarında olan kitâbe, mermer üzeri 5 satır Selçuklu sülüsü ile yazılmıştır. Kitâbe, Antalya Müzesi Envanter Defteri’ne, “Duvar kitâbesi (Alâeddin Keykubad) h.622 m.1225, Mermer, Sur yıkımından” açıklamaları ve 20 sıra no ile kayıtlıdır.
Onuncu burç kitâbesi şöyledir:

TÜRKÇE OKUNUŞU: El-minnetulillâhi
Es-Sultânu’l-Mu’azzamu  ‘İzzu’d-dünyâve’d-dîni
Ebu’l-fethi Keykubad bin es-Sultânu’ş-ŞehîduKeyhusrev
‘azzenasruhuittefeka hâza’l-‘imâretü ‘alâ yedi’l-‘abdi
ed-da’îfiKûkî fî senetiisney ‘ışrîne ve sittemiete
TÜRKÇE ÇEVİRİSİ: “Minnet yalınız Allah’adır
Büyük Sultan, din ve dünyanın şerefi, Şehid Sultan Keyhusrev oğlu Fetih babası Keykubad –zaferi kutlu olsun- (devletinde) bu imâret, zayıf kul Kûkî eliyle 622/1225 senesinde tamamlandı.”
Erten, كوكى (Kûkî) kelimesini كلوكى  (Kelûkî) şeklinde okumuştur.  Yılmaz-Tuzcu,  عزالدنياوالدين  (‘İzzü’d-dünyâve’d-dîni) ibâresini ‘Alâ’d-Dünya ve’d-Dîn şeklinde okumuşlardır. Tevhid’inkitâbe hakkında bir açıklaması yoktur.

Facebook'ta paylaş butonu
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Yazarlar
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Alıntı Yazarlar
Anket

Sayfalar
Duyurular
Linkler
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...