5 Eylül 2019 00:01
-A +A
Necmi ATİK

Necmi ATİK

ANTALYA KALEİÇİ (13. ve 14. Alaaddin Keykubad Sur ve Burçları ve Kitâbeleri)

Antalya Kaleiçi Alaaddin Keykubad Sur ve Burçları on dokuz burçtan oluşmaktadır ve on dokuz burç ve burç aralarındaki sur bedenleri de 622/1225 senesi içerisinde yani bir yılda tamamlanmıştır.
Bazı araştırma ve çalışmalarda, İmâret Kapısı’ndan ilk iki burç, Balıkpazarı’ndan itibaren deniz yönüne doğru yedi burç, yani toplamda dokuz burç Alaaddin Keykubad döneminde, diğer on iki burç ve surların Roma ve Bizans devrinde yapılmış gibi hatalı gösterilen burç ve surların tamamı Alaaddin Keykubad dönemine âittir, yâni Selçuklu burç ve surlarıdır.
Alaaddin Keykubad, on dokuz burçtan oluşan ve İmâret Kapısı’ndan denize kadar ulaşarak Kaleiçi’ni boydan boya ayıran burç ve surları Moğol zulmünden kaçan Türkmenler için, Kaleiçi’nde iskan alanı oluşturmak amacıyla yaptırmıştır.
Roma ve Bizans dönemlerinde Kaleiçi’ni boydan boya ayıran burç ve surlar bulunmamaktadır ve buna da gerek yoktur. Kaleiçi’nin boydan boya ayıran ilk sur ve burçlar, 1212 yılında çoluk-çocuk, genç-ihtiyar, kadın-erkek demeden bir katliam ve soykırım gerçekleştiren gayri müslim tebaanın bu cinayetleri tekrar işlememeleri için, I. İzzeddin Keykâvus’un 1216 yılında Antalya’yı Rumlardan geri aldığında tedbir maksadıyla yaptırılmıştır.
I. İzzeddin Keykâvus Burç ve Surları Kalekapısı’ndan başlayan ve Mermerli’de sona eren dokuz burçtan oluşmaktadır. Lakin Kaleiçi ile alâkalı yapılan bazı araştırma ve çalışmalarda, I. İzzedin Keykâvus Sur ve Burçları ne yazık ki yok hükmündedir ve bahsi dahi geçmemektedir.
Alaaddin Keykubad Burç ve Surları’nın on ikinci burcu olan Kölük bin Emir Yâvî Burcu’ndan sonra, on üçüncü burç ve surlarının büyük kısmı yıkılmış, yerinde çok az izleri kalmıştır.
Erten, on üçüncü, on dördüncü, on beşinci ve on altıncı burçlar ve kitâbeleri hakkında, 1940 yılında baskısı yapılan “Antalya Vilâyeti” adlı eserinde; “Bundan sonra birkaç burç yıkılmış olduğundan kitâbeleri kaybolmuştur” bilgisini vermektedir. Erten’in kayıp olarak kaydettiği on üçüncü kitâbeye bütün çabalarımıza rağmen ulaşılamamıştır.
Antalya Müzesi Envanterine 127 numara ile kayıtlı olan ve Alaaddin Keykubad Dönemine ait kitâbe ilk defa tarafımızdan tesbit edilerek üzerinde çalışma yapılmış, İmâret Kapısı’ndan itibaren Selçuklu emirlerinin uhdesine verilen burçları takip ettiği için on dördüncü burç kitâbesi olarak burç sıralamasına yerleştirilmiştir.
76x31 cm ebatlarında olan kitâbe, mermer üzeri 5 satır Selçuklu sülüsü ile yazılmıştır. Kitâbe, Antalya Müzesi Envanteri Defteri’nde; “Selçuklu Kitâbe Parçası, Adi Taş” açıklamaları ve 127 sıra no ile kayıtlıdır. Kitâbe şöyledir:
TÜRKÇE OKUNUŞU: Emera bi-hâzihi’l-‘imâreti’l-mübâreketi es-Sultânu el-Mu’azzamu Şâhinşâhu’l-‘a’zamu Ebu’l-fethi Keykubâd bin Keyhusrev ‘alâ yedi’l-‘abdi’d-da’îfi emîr ……………………………………………….. el-muhtâcu ilâ rahmeti rabbihi fî seneti isney ‘işrîne ve sittemeyete
TÜRKÇE ÇEVİRİSİ: “Bu mübârek imâretin yapılmasını Büyük Sultan, en büyük şahlar Şâhı, Keyhusrev oğlu Fetih babası Keykubad, Rabbi’nin rahmetine muhtaç zayıf kul emir ………….. 622/1225 senesinde emretti.”

Facebook'ta paylaş butonu
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Yazarlar
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Alıntı Yazarlar
Anket

Sayfalar
Duyurular
Linkler
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...